Bliżej Rzymu
niż Bizancjum

Libri sunt legendi, non comburendi
Blog historiozoficzny

Blog jest próbą spojrzenia na historię z szerszej perspektywy — poszukiwania przyczyn wydarzeń i dostrzegania mechanizmów powtarzających się w dziejach. Narzędzi do takiej analizy dostarczają nauka porównawcza o cywilizacjach oraz cybernetyka społeczna. Ważne jest nie tylko co się wydarzyło, ale przede wszystkim – dlaczego.

I. Wojny z Moskwą-czyli Litwa tracąca swe ziemie

W Polsce panują nastroje wybitnie antyrosyjskie. Jest to zrozumiałe, biorąc pod uwagę aktualną sytuację polityczną i wojnę Ukrainy z Rosją. My jednakże, w ramach pokrzepienia serc, doszukujemy się naszych przewag…

II. Wojny z Moskwą-czyli Rzeczpospolita broni dostępu do morza

Kiedy w 1533 roku umarł wielki książę moskiewski Wasyl III, Wielkie Księstwo Litewskie, licząc na osłabienie Moskwy, zaatakowało wschodniego, drapieżnego sąsiada w celu odzyskania Smoleńszczyzny i Siewierszczyzny. Wybuchła wówczas piąta…

III. Wojny z Moskwą-czyli polska armia wcale była liczna

Opisując zmagania polsko/litewsko – moskiewskie trzeba nakreślić kilka słów o potencjałach militarnych obydwu stron na przełomie XV/XVI wieku. Strona litewska pod względem organizacyjnym i pewnego niedowładu administracyjnego państwa, nie dorównywała…

I. Litwa-„szakal kroczący za mongolskim tygrysem”

Opis wspólnej historii Polski i Litwy warto rozpocząć od zarysowania organizacji Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz genezy konfliktu Litwy z Moskwą. Z czasem, siłą rzeczy, zostało w niego wciągnięte Królestwo Polskie.…

II. Litwa-kniaziowie, bojarzy i polska adopcja

Wielkie Księstwo Litewskie było republiką szlachecką. Wielki książę był coraz bardziej ograniczany w swej władzy patrymonialnej przez bojarstwo, patrzące z zazdrością na silną pozycję w państwie swoich polskich odpowiedników. Z…

I. Barbarzyństwo carskiej wsi a bolszewizm

Zastanawiając się nad przyczyną wybuchu rewolucji w 1917 roku w Imperium Rosyjskim, nie należy oczywiście kłaść wszystkiego na karb ideologii marksistowskiej, która powstała w oparciu o normy etyczne właściwe cywilizacji…

II. Barbarzyństwo carskiej wsi a bolszewizm

Strategia podtrzymywania ładu społecznego w imperium ze strony caratu polegała na tym, ażeby chłopa wyalienować całkowicie od reszty społeczeństwa. Skoro wyodrębniająca się inteligencja rosyjska stawała się europejska i coraz bardziej…

I. Republika rzymska-najbogatsi zawsze żyją kosztem biednych

Sytuację społeczną w Stanach Zjednoczonych Ameryki, jak uważam, można w pewnym uproszczeniu przedstawić jako pauperyzację klasy średniej na rzecz amerykańskiej finansowej nobilitas. Dojście do władzy Donalda Trumpa było niczym innym…

II. Republika rzymska-plebs sięga po władzę

Motywem przewodnim historii Rzymu była walka arystokracji/oligarchii ziemskiej z gminem o podział dóbr państwowych. Dobrami tymi były areały uprawne, a rzymska arystokracja starała się zmaksymalizować swoje zyski kosztem ludu. Jednakże,…

V. Republika rzymska-proletariat i przemoc

W II wieku przed Chrystusem w stosunkach społecznych w Rzymie powraca pewna prawidłowość z początków istnienia republiki. W wyniku niesprawiedliwego podziału dóbr zaniknęła klasa średnia. Na niej zaś utuczyła się…

VI. Republika rzymska jak Stany Zjednoczone-magnum delirium

Brak reform, kastowość i reakcjonizm stanu senatorskiego doprowadziły ostatecznie do pasma wojen domowych targających republiką przez najbliższe sto lat.  Ów okres wielki Horacy nazwał magnum delirium, mając na myśli lata…

Czego chce redneck?

Ostatnie wydarzenia w USA niewątpliwe potrząsnęły światową opinią publiczną. Szturm na Kapitol był szokiem, podobnie jak wstrząsem były zamieszki na tle rasowym, które przewinęły się przez amerykańskie miasta. Wydarzenia te…

I. Liberalizm, samodzierżawie i carat

Czym było imperium Romanowów na początku XX wieku? W powszechnej świadomości jawi się ono jako godny poprzednik straszliwych totalitaryzmów w postaci leninizmu i stalinizmu, jakie narodziły się na rosyjskiej ziemi.…

II. Liberalizm, samodzierżawie i carat

Kołobłęd cywilizacyjny carskiej Rosji wynikał ze zderzenia przeciwstawnych wzorców cywilizacyjnych. Elementy cywilizacji turańskiej i łacińskiej mieszały się z bizantynizmem, przekładającym się na duszny idealizm biurokratyczny w organizacji życia społecznego.  …

I. Socjaliści, endecy i sprawa polska

Nasza rodzima kinematografia uraczyła nas wieloma filmami historycznymi traktującymi o działalności Józefa Piłsudskiego i polskiej drodze ku niepodległości. Mając na uwadze kręte meandry prowadzące ku II RP, należy pamiętać o…

II. Socjaliści, endecy i sprawa polska

Jeżeli PPS i Liga Polska w przeciwieństwie do SDKPiL chciały polskiej niepodległości, to zachodziły pomiędzy nimi różnice nie do pogodzenia, na co miała wpływ zupełnie odmienna ocena sytuacji międzynarodowej. Jeszcze…

I. Kazimierz Wielki-murator fundamentu rozkwitu królestwa

 Jeżeli zadamy pytanie, kto położył podwaliny pod przyszłą potęgę Królestwa Polskiego, należy na pewno wymienić Władysława Łokietka i pochylić zarazem głowę przed jego niezłomnością i żelazną konsekwencją, z jaką spajał…

IV. Kazimierz Wielki-uwagi o prawie lokacyjnym miast

Omawiając zasługi Kazimierza Wielkiego jako inspiratora rozwoju miast w królestwie, należy pokrótce nakreślić zasady prawa lokacyjnego w Polsce kazimierzowskiej. Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze, iż w średniowiecznej Europie miasta były…

I. Rozważania o demokracji – kościół brukselski

Przyszło nam żyć w okresie, który będzie inspiracją dla autorów książek i twórców filmowych w przyszłych wiekach. Kanwą tychże opowieści pozostanie konflikt o panowanie nad światem, jaki obecnie narasta pomiędzy…

II. Rozważania o demokracji – Bizancjum po amerykańsku

Wspomniana w poprzednim tekście politeja, czyli pozytywna odmiana demokracji, dlatego mogła rozwinąć się w Grecji, ponieważ to właśnie tam zaistniało pojęcie prawdy obiektywnej, czyli zgodności z rzeczywistością. Umiłowanie prawdy stymulowało…

III. Rozważania o demokracji – ateńska ochlokracja

Wedle Arystotelesa demokracja jest pewnym wynaturzeniem politei. Sama zaś politeja jest mieszaniną ustroju demokratycznego i oligarchicznego, kiedy w demokracji istnieje pewien elitaryzm właściwy arystokracji przejawiający się etyką i transparentnością w…

IV. Rozważania o demokracji – spacer w zamieci

Demokracja sprawdza się jedynie wtedy, gdy staje się politeją. Jeśli wszyscy obywatele mają prawo głosu, to wówczas pożądanym jest ażeby klasa średnia stanowiła co najmniej połowę uprawnionych do głosowania. W…

I. Praprzyczyny zła-czyli Awerroes jako protagonista racjonalizmu

Warto spróbować dojść do sedna podbudowy ideologicznej, która swoim płaszczem odziała wszelkie totalitaryzmy w XX wieku. Każda średnio zorientowana osoba o sympatiach prawicowych, za przyczynę wszelkiego zła intelektualnego będzie postrzegała…

I. Rewolucja francuska-kiedy szlachta i podatki stają się ciężarem

Pomijając tło intelektualne epoki oraz polityczne osłabienie Królestwa Francji na arenie międzynarodowej, paliwem Wielkiej Rewolucji były przede wszystkim dwa czynniki. Pierwszym było upośledzenie podatkowe chłopstwa, drugim zaś pragnienie reformy państwa…

Kiedy zacznie się rewolucja?

Sytuacja wewnętrzna we Francji stała w pewnym momencie pod znakiem buntu tzw. żółtych kamizelek, który był niczym innym jak buntem klasy średniej. Klasy obciążonej niemiłosiernie podatkami na rzecz tuczącej się…

Sacrum Imperium Romanum-czyli niemiecki imperializm

Koncepcja budowy paneuropejskiego państwa towarzyszy elitom niemieckim od końca XIX wieku. Wpisuje się ona w projekt tzw. Mitteleuropy, poparty przez niemiecką ekonomię polityczną (Friedrich List), zakładający stworzenie pod egidą Berlina…

Sytuacja w Kościele jest alarmująca

„Sytuacja w Kościele jest alarmująca”, miał przyznać kardynał Raymond Leo Burke, metropolita Saint Luis, w rozmowie z tygodnikiem W Sieci. „Przede wszystkim dlatego (jak stwierdził kardynał), że fundamentalne prawdy wiary…

Jak zniszczono nasz system samodzielnego myślenia

Politycy rządowi mówią o wstawaniu z kolan  bardzo dużo, tylko, że ich słowa nie zawsze stają się ciałem. Warto się zastanowić nad przyczynami słabości polskiej dyplomacji, albo raczej, nad słabością…

I. Wszystkie drogi prowadzą do faszyzmu

We współczesnej Europie podczas wojenek politycznych z lubością nadużywa się terminu faszyzmu. Wszelkie zło tego świata wedle luminarzy lewicy i kręgów liberalnych, w myśl zasady tzw. poprawności politycznej, związane jest…

II. Wszystkie drogi prowadzą do faszyzmu

Należy zwrócić uwagę, że faszyzm włoski był przede wszystkim kultem scentralizowanego państwa, czyli statolatrii (włoskie stato-państwo, łacińskie latria-oddawanie czci boskiej), która widoczna była także w Królestwie Prus w XIX wieku.…

I. Niech żyje Napoleon! Code Civil des Français

O Napoleonie napisano dużo, bardzo dużo. Jeśli zliczymy wszystkie opracowania, dysertacje, książki popularnonaukowe, artykuły w gazetach, które ukazały się o wielkim Korsykaninie poprzez dwa stulecia, to jestem przekonany, że liczba…
napoleon

II. Niech żyje Napoleon! A Bóg jest z Napoleonem, Napoleon z nami!

Mimo przyrodzonej cesarzowi łagodności, częstokroć porównuje się go do rzeźnika, który poprzez swoje chore ambicje i żądze podboju wyludnił całą francuską ziemię. Pokutuje tu zwłaszcza stwierdzenie skądinąd wybitnego radzieckiego historyka…

O grzechach cudzych trzeba krzyczeć!

Ostatnie dni przyniosły kolejny kryzys dyplomatyczny na linii polsko-izraelskiej. Strona polska broni się nareszcie w ten sposób, że stara się uwypuklić stereotyp antypolonizmu wśród części elit izraelskich. Obiektywne pojęcie prawdy…

I. Kto chciał wojny z bolszewikiem? Masoneria a sprawa polska

Obchodzimy aktualnie rocznicę wybuchu wojny polsko-bolszewickiej, czy też wojny polsko-ruskiej, jak kto woli. O wojnie tej, jakże ważnej dla naszej świadomości narodowej, napisano już wiele, od publicystyki po dysertacje. Poświęcono…

Spór Polski z Izraelem, czyli konflikt cywilizacji

Spór na linii Polska-Izrael związany z próbą nowelizacji ustawy o IPN był niewątpliwie dużym wydarzeniem medialnym. Niewątpliwie dla typowego polskiego odbiorcy szokującym było zapoznanie się z niewybrednymi kalumniami miotanymi na…
keyboard_arrow_up
Ta strona używa ciasteczek (cookies). Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Polityka plików cookies